Duy Lân

Trưởng thành từ cái nôi ca ra bộ

Duy Lân, tên thật là Trần Văn Lân, sinh năm 1910 tại Vĩnh Long. Ông là con của Trần Văn Thiệt, chủ rạp hát Cầu Lâu và một trong những người có công với lối hát ca ra bộ. Không khí sân khấu gia đình đã đưa Duy Lân đến với cải lương từ rất sớm, đồng thời giúp ông am hiểu cả biểu diễn lẫn tổ chức một gánh hát.

Trước khi bước hẳn vào nghề, Duy Lân từng sáng tác và dàn dựng những màn diễn ngay trong thời gian bị giam tại Khám Lớn Sài Gòn. Sau khi ra tù, ông cộng tác với các gánh Phụng Hảo, Nam Phi, Con Tằm và cùng nghệ sĩ Bảy Nam thành lập đoàn Năm Lân. Trên sân khấu, ông ghi dấu qua nhiều vai tuồng kiếm hiệp, xã hội và lịch sử.

Người viết tuồng và người dựng sân khấu

Ở vai trò soạn giả, Duy Lân nổi bật với những vở như Nữ Thiên Vương, Mỵ Ê Vương Phi, Đế Thiên Đế Thích, Máu nhuộm Phụng Hoàng cung, Hai người điên giữa kinh thành, Vua mặt sắt, Người ăn mày trên sông Luông, Đoạn tuyệt và Gánh hàng hoa. Kịch bản của ông kết hợp chất hùng tráng của tuồng cổ với những tình huống gần gũi, dễ tạo đồng cảm với khán giả.

Trong đêm diễn Lấp sông Gianh năm 1955, Duy Lân bị thương nặng và mất phần dưới đầu gối chân trái. Biến cố không làm ông rời bỏ sân khấu. Ông tiếp tục làm đạo diễn, giảng dạy kịch nghệ tại Trường Quốc gia Âm nhạc và tham gia xây dựng các hoạt động nghề nghiệp của giới nghệ sĩ.

Một di sản bền bỉ

Duy Lân qua đời ngày 18 tháng 4 năm 1973. Từ sàn diễn, bàn viết đến lớp học, ông đã góp phần hình thành một thế hệ làm sân khấu có ý thức về nghề, về kỷ luật và về trách nhiệm gìn giữ nghệ thuật cải lương.

Cập nhật gần nhất: 01/11/2026