Ba Xây

Ba Xây, tên thật là Tất An, sinh năm 1920 tại Hồng Kông và sang Sài Gòn cùng gia đình khi mới mười tuổi. Ban đầu ông chưa biết tiếng Việt, nhưng nhanh chóng hòa nhập với đời sống âm nhạc quanh nơi ở. Đến tuổi mười tám, Ba Xây đã có thể dạy đàn, rồi từ một người chơi nhạc bước lên sân khấu cải lương.

Ông từng thu âm Đêm đông, hoạt động với các gánh hát Việt Hoa, Hoa Đất Việt, Thanh Minh, Tân Hoa Lan, Thanh Nga và Dạ Lý Hương. Trong đoàn Thanh Minh – Thanh Nga, Ba Xây được nhớ đến qua những vai diễn có khí chất mạnh mẽ, đặc biệt là Giã Lộ tướng quân trong Bên cầu dệt lụa và cụ Đô Trinh trong Tiếng trống Mê Linh. Ông cũng từng cộng tác với đoàn kịch nói Kim Cương và hai lần tự lập gánh hát.

Ba Xây có vóc dáng rắn rỏi, từng luyện võ và trở thành người hướng dẫn võ thuật cho nhiều nghệ sĩ, đội vệ sĩ sân khấu. Ông truyền nghề cho những người như Diệp Lang, Hùng Minh, Minh Luông, Thanh Nga và Thanh Thanh Hoa. Trong ký ức đồng nghiệp, Ba Xây là người kỷ luật, nghiêm túc, luôn sẵn lòng giúp đỡ bạn nghề.

Ba Xây qua đời ngày 20 tháng 8 năm 2009. Tiếng trống của ông trong Tiếng trống Mê Linh và hình ảnh một nghệ sĩ gốc Hoa hết lòng với sân khấu Việt Nam đã trở thành một phần ký ức đẹp của cải lương thế kỷ XX.

Nguồn tham khảo

• Thanh Niên – Nhớ tiếng trống cụ Ba Xây
• Tuổi Trẻ – Ông già Hồng Kông trên sân khấu cải lương Việt Nam
• Huỳnh Ái Tông – Tìm hiểu về cải lương

Cập nhật gần nhất: 01/11/2026