Bạch Mai

Bạch Mai, tên thật là Nguyễn Ngọc Mai, sinh năm 1948 tại Sài Gòn, trong gia đình có truyền thống hát bội và cải lương tuồng cổ. Cha mẹ bà là nghệ sĩ Bảy Huỳnh và Ngọc Hương, những người gắn với gánh Thanh Bình – Kim Mai, tiền thân của đoàn tuồng cổ Huỳnh Long. Từ nhỏ, Bạch Mai đã sống giữa tiếng trống, câu ca và những buổi tập tuồng, sớm hình thành một tình yêu sâu đậm với sân khấu.

Bạch Mai được nghệ sĩ Năm Thài truyền nghề. Bà thường ngồi bên cánh gà quan sát từng động tác, cách ca và lối ứng khẩu của các nghệ sĩ trong đoàn. Mười ba tuổi, bà bắt đầu đóng các vai đào con. Hai năm sau, khi đoàn thiếu người cho vai Mạnh Lệ Quân trong vở Mạnh Lệ Quân thoát hài, Bạch Mai xin được thế vai và tạo nên một bước ngoặt quan trọng. Từ đó, bà dần trở thành đào chánh và được khán giả chú ý bởi lối diễn mạnh mẽ, kỹ thuật vũ đạo chắc chắn cùng khả năng thể hiện những nhân vật nữ tướng có nội tâm sâu sắc.

Sau năm 1975, Bạch Mai là một trong những trụ cột của đoàn cải lương tuồng cổ Huỳnh Long. Những vai Mạnh Lệ Quân, Phi Giao trong Xử án Phi Giao và Lưu Kim Đính trong Lưu Kim Đính giải giá Thọ Châu trở thành dấu ấn đặc biệt trong sự nghiệp của bà. Ở lớp diễn Sát Tứ môn, từng động tác múa đao, từng nhịp chuyển thân của Bạch Mai đều cho thấy sự kết hợp giữa kỹ thuật Hồ Quảng và khả năng kể chuyện bằng hình thể.

Bạch Mai không chỉ là diễn viên mà còn là soạn giả, đạo diễn và người đào tạo. Từ cuối thập niên 1980, bà sáng tác nhiều kịch bản tuồng cổ như Xử án Phi Giao, Ngũ biến báo phu cừu, Con gái Mạnh Lệ Quân, Mai trắng xe duyên, Thập tứ nữ anh hào và Giang sơn mỹ nhân. Bà cũng truyền nghề cho nhiều nghệ sĩ như Ngọc Huyền, Kim Tử Long, Kim Tiểu Long, Vũ Linh, Thoại Mỹ và Thanh Thanh Tâm.

Bạch Mai qua đời ngày 25 tháng 8 năm 2021. Với đồng nghiệp, bà là linh hồn của Huỳnh Long; với khán giả, bà là một trong những nữ nghệ sĩ làm nên vẻ đẹp rực rỡ của cải lương Hồ Quảng miền Nam. Di sản của Bạch Mai còn hiện diện trong các vở tuồng, trong phong cách biểu diễn và trong những thế hệ nghệ sĩ tiếp tục giữ lửa sân khấu tuồng cổ.

Nguồn tham khảo

• RFA – Bạch Mai và Đức Lợi
• Znews – Nghệ sĩ Bạch Mai qua đời
• VTC News – Gia đình cải lương Huỳnh Long
• Huỳnh Ái Tông – Tìm hiểu về cải lương

Cập nhật gần nhất: 01/11/2026