Bích Thuận

Tài danh đa năng của sân khấu Việt Nam

Bích Thuận, tên thật là Vũ Bích Thuận, sinh năm 1924 tại vùng Ngọc Thụy, Gia Lâm, Bắc Ninh. Từ một cô gái miền Bắc bước vào nghề khi mới mười tuổi, bà đã trải qua một hành trình nghệ thuật đặc biệt, kết nối nhiều truyền thống biểu diễn: cải lương, hát bội, kịch nói, ngâm thơ, quan họ, ả đào, tân nhạc và điện ảnh.

Bích Thuận khởi nghiệp cùng gánh Đồng Ấu Nhật Tân Ban tại Hà Nội rồi gia nhập đoàn Tố Như. Nhờ sắc vóc, giọng ca và khả năng diễn xuất linh hoạt, bà nhanh chóng được biết đến trong hàng ngũ những nghệ sĩ nổi bật của sân khấu miền Bắc. Năm 1948, khi đoàn Tố Như vào Nam lưu diễn, Bích Thuận quyết định ở lại lập nghiệp và thành lập đoàn hát mang tên mình. Sau đó, bà tiếp tục cộng tác với các đoàn Phụng Hảo, Nam Phi và Phụng Hảo 3, có dịp đứng chung sân khấu với Phùng Há, Năm Phỉ, Bảy Nam cùng nhiều nghệ sĩ tài danh.

Khán giả nhớ đến Bích Thuận qua những vai diễn có màu sắc mạnh mẽ và giàu cá tính như Lữ Bố trong Phụng Nghi Đình, An Lộc Sơn trong Trường Hận, Phùng Mậu trong Phùng Mậu hạ san, Trần Khắc Chung trong Sương Gió Chiêm Thành và Triệu Tuấn trong Mộng Hoa Vương. Bà có thể đảm nhận những nhân vật cải nam trang, vai tướng võ, vai bi kịch hoặc các vai giàu chất trữ tình, tạo nên một phong cách riêng trên sân khấu cải lương miền Nam.

Không dừng ở ca diễn, Bích Thuận còn là nghệ sĩ có kiến thức rộng về thi ca, âm nhạc và vũ đạo. Trước năm 1975, bà giảng dạy tại Viện Quốc gia Âm nhạc và Kịch nghệ Sài Gòn, đồng thời truyền đạt kinh nghiệm biểu diễn cho nhiều thế hệ trẻ. Sau khi sang Pháp định cư vào đầu thập niên 1980, bà vẫn tiếp tục trình diễn các trích đoạn cổ nhạc và cải lương tại cộng đồng người Việt. Năm 1988, bà tham dự chương trình văn hóa Việt Nam tại Quảng trường Thánh Phêrô ở Roma; năm 1999, bà góp mặt trong chương trình nghệ thuật tại Trung tâm Văn hóa UNESCO ở Paris.

Bích Thuận qua đời tại Mỹ ngày 25 tháng 6 năm 2024, hưởng thọ 100 tuổi. Di sản của bà không chỉ nằm ở những vai diễn nổi tiếng mà còn ở khả năng gìn giữ nhiều loại hình nghệ thuật truyền thống trong cùng một đời hoạt động. Từ sân khấu cải lương đến những câu quan họ, điệu ngâm và vũ đạo tuồng, Bích Thuận để lại hình ảnh một nghệ sĩ đa tài, luôn tìm cách đưa vẻ đẹp văn hóa Việt đến gần công chúng trong và ngoài nước.

Nguồn tham khảo

• VOH: Nghệ sĩ cải lương Bích Thuận qua đời tại Mỹ, thọ 100 tuổi
• RFA: Nghệ sĩ Bích Thuận, một tài danh huyền thoại
• Cải Lương Việt Nam: Nghệ sĩ Bích Thuận, một tài danh huyền thoại

Cập nhật gần nhất: 01/11/2026