Diệp Lang

“Ông Hội đồng” của sân khấu cải lương

Diệp Lang, tên thật là Dương Công Thuấn, sinh ngày 4 tháng 3 năm 1941 tại làng Bình Tiên, Sa Đéc, Đồng Tháp. Cha ông là thầy đàn Ba Diệp, người thường theo các đoàn cải lương lưu diễn. Từ năm tám tuổi, Diệp Lang đã bước vào đời sống gánh hát, ban đầu làm những công việc nhỏ phía sau sân khấu và đóng các vai phụ.

Sau khi cha qua đời, Diệp Lang tiếp tục theo nghề qua các đoàn Kim Thoa, Việt Hùng – Minh Chí và Phụng Hảo – Ba Vân. Bước ngoặt đến khi soạn giả Nguyễn Huỳnh đưa ông về đoàn Hoài Dung – Hoài Mỹ và giao vai hoàng tử trong Chiếc Nhẫn Kim Cương. Cũng từ đó, nghệ danh Diệp Lang được hình thành, mang ý nghĩa gắn với người cha Ba Diệp và chặng đường nghệ thuật mới của ông.

Năm 1962, Diệp Lang gia nhập đoàn Kim Chưởng. Vai người cha lớn tuổi trong Người Anh Khác Mẹ giúp ông đoạt Giải Thanh Tâm triển vọng năm 1963. Từ đây, ông dần khẳng định sở trường ở các vai người cha, vai ông hội đồng và những nhân vật có tâm lý phức tạp. Khán giả nhớ đến ông qua Trung sĩ Tám trong Tìm Lại Cuộc Đời, Hội đồng Thăng trong Đời Cô Lựu, Hội đồng Dư trong Tiếng Hò Sông Hậu, Lê Quý trong Tâm Sự Ngọc Hân, Lê Xuân Giác trong Tiếng Sóng Rạch Gầm và nhiều vai diễn khác.

Điểm đặc biệt trong nghệ thuật Diệp Lang là ông không tách rời ca và diễn. Giọng ca không phô trương nhưng được đặt đúng vào tâm trạng nhân vật, kết hợp với ánh mắt, hình thể và nhịp diễn để tạo nên sức nặng cảm xúc. Chính phong cách “ca trong diễn, diễn trong ca” đã giúp ông làm sống động những nhân vật tưởng như khô cứng, đặc biệt là hình tượng các ông hội đồng trong sân khấu cải lương xã hội.

Sau năm 1975, Diệp Lang vừa biểu diễn, vừa tham gia quản lý đoàn, đi phục vụ ở nhiều địa bàn và góp phần đào tạo thế hệ trẻ. Ông được phong tặng Nghệ sĩ Ưu tú năm 1993 và Nghệ sĩ Nhân dân năm 2003, cùng nhiều giải thưởng về nghề. Năm 2010, ông sang Hoa Kỳ định cư cùng gia đình. Diệp Lang qua đời tại San Diego ngày 11 tháng 3 năm 2023, để lại một di sản lớn về nghệ thuật ca diễn, đạo đức nghề nghiệp và tinh thần truyền nghề cho các thế hệ cải lương Việt Nam.

Nguồn tham khảo

• VietnamNet: NSND Diệp Lang – Từ cậu bé 8 tuổi đến huyền thoại cải lương
• Công an Nhân dân: Nghệ sĩ Nhân dân Diệp Lang – “Ông Hội đồng” ngày ấy và bây giờ
• VnExpress: NSƯT Diệp Lang – nghèo mà rộn tiếng cười

Cập nhật gần nhất: 01/11/2026