Phùng Há

Phùng Há, tên thật là Trương Phụng Hảo, sinh ngày 30 tháng 4 năm 1911 tại làng Điều Hòa, huyện Châu Thành, Mỹ Tho. Từ một tuổi thơ nhiều mất mát, bà đến với sân khấu từ rất sớm và nhanh chóng bộc lộ năng khiếu đặc biệt về ca, diễn lẫn vũ đạo. Nghệ danh Phùng Há được đọc theo âm Quảng Đông từ tên của bà, rồi trở thành một biểu tượng của cải lương Nam Bộ.

Năm 1924, Phùng Há đã có cơ hội đứng ở vị trí đào chính và diễn cùng những nghệ sĩ tiền phong như Năm Châu, Ba Du. Bà từng cộng tác với Tái Đồng Ban, Huỳnh Kỳ, Phụng Hảo và nhiều đoàn hát lớn. Trong thời kỳ rực rỡ nhất, Phùng Há chinh phục khán giả ở cả tuồng cổ lẫn tuồng xã hội, từ Giọt máu chung tình, Mộc Quế Anh dâng cây đến Đời cô Lựu và Tô Ánh Nguyệt.

Điều làm nên tầm vóc của Phùng Há không chỉ là tài năng biểu diễn mà còn là tinh thần học hỏi và khả năng truyền nghề. Khi không còn đảm nhận những vai đào trẻ, bà sẵn sàng chuyển sang các vai khác để nâng đỡ bạn diễn, đồng thời trực tiếp dìu dắt nhiều nghệ sĩ về sau trở thành những tên tuổi lớn của sân khấu. Bà được phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ Nhân dân năm 1984.

Phùng Há còn dành phần lớn những năm cuối đời cho hoạt động tương tế và chăm lo đời sống nghệ sĩ. Tâm nguyện xây dựng Chùa Nghệ sĩ, nghĩa trang nghệ sĩ và nơi nương tựa cho những người làm nghề đã trở thành một di sản xã hội đặc biệt. Khi qua đời ngày 5 tháng 7 năm 2009, bà để lại không chỉ những vai diễn kinh điển mà còn một truyền thống nhân nghĩa được nhiều thế hệ tiếp nối.

Nguồn tham khảo

• Phụ nữ Việt Nam: Cô Bảy Phùng Há – người cống hiến trọn đời
• RFA: Trước ngày về với Tổ nghiệp, Phùng Há nói gì về cải lương
• Tư liệu Thư viện Lâm Đồng: Nghệ sĩ nhân dân Phùng Há

Cập nhật gần nhất: 01/11/2026