Sỹ Tiến

Sỹ Tiến, tên thật là Nguyễn Xuân Kim, sinh năm 1916 tại Hà Nội. Ông đến với sân khấu từ khi còn nhỏ, trải qua nhiều công việc hậu đài trước khi trở thành một kép chính có tài ca, diễn và vũ đạo. Hành trình học nghề nhiều gian nan đã tạo cho ông vốn sống sâu rộng, sau này trở thành nền tảng cho sự nghiệp sáng tác và nghiên cứu.

Cuối thập niên 1930, Nguyễn Xuân Kim đem nghề cải lương vào đời sống sân khấu miền Bắc và bắt đầu sử dụng bút danh Sỹ Tiến. Ông không chỉ biểu diễn mà còn viết kịch bản, đạo diễn, tổ chức đoàn hát và tìm cách đưa những câu chuyện lịch sử Việt Nam lên sân khấu. Sau Cách mạng tháng Tám, ông tham gia hoạt động văn hóa cứu quốc, góp phần xây dựng những chương trình nghệ thuật phục vụ kháng chiến.

Các tác phẩm như Dựng cờ độc lập, Trưng Vương khởi nghĩa và Đô Lương khởi nghĩa cho thấy nỗ lực kết hợp ngôn ngữ cải lương với tinh thần lịch sử, yêu nước. Sau năm 1954, Sỹ Tiến góp phần hình thành Đoàn Tiếng Chuông Vàng Thủ đô, đồng thời làm công tác đào tạo và nghiên cứu, đặt những viên gạch quan trọng cho lý luận cải lương miền Bắc.

Sỹ Tiến qua đời năm 1982. Ông được truy tặng danh hiệu Nghệ sĩ Nhân dân năm 1984 và Giải thưởng Hồ Chí Minh về Văn học, Nghệ thuật năm 2012. Những vinh danh ấy khẳng định vị trí đặc biệt của một nghệ sĩ đã sống trọn với sân khấu và để lại ảnh hưởng vượt ra ngoài những vai diễn của riêng mình.

Nguồn tham khảo

• Công an Nhân dân: NSND Sỹ Tiến – Đại đa vẫn tỏa bóng
• Thể thao và Văn hóa: Chuyện về ông hoàng cải lương đất Bắc
• Công an Nhân dân: Đào Tấn – Sỹ Tiến, những gạch nối bất tử

Cập nhật gần nhất: 01/11/2026