Trần Phong Sắc

Người đứng giữa Nho học và sân khấu mới

Trần Phong Sắc, tên thật là Trần Đình Diệm, tự Đằng Huy, sinh năm 1873 tại Bình Lập, Tân An. Ông lớn lên trong giai đoạn Nho học chuyển mình trước sự xuất hiện của chữ Quốc ngữ và Tây học. Nhờ nền tảng gia đình, ông thông thạo chữ Hán, chữ Quốc ngữ và có khả năng tiếp nhận văn hóa mới.

Trần Phong Sắc từng dạy luân lý, viết sách, dịch truyện và cộng tác với các báo Nông Cổ Mín Đàm, Lục Tỉnh Tân Văn. Bản dịch Truyện Nhạc Phi mở đầu cho sự nghiệp dịch thuật, sau đó ông chuyển ngữ nhiều truyện Tàu, cung cấp chất liệu phong phú cho văn học và sân khấu Nam Bộ.

Thầy tuồng của những gánh hát đầu tiên

Khi phong trào lập gánh hát phát triển, Trần Phong Sắc cùng Mạnh Tự và Mộc Quán trở thành những soạn giả quan trọng của buổi đầu cải lương. Năm 1919, ông làm thầy tuồng cho gánh Đồng Bào Nam rồi cộng tác với Tân Hưng Ban. Các vở Tham phú phụ bần, Cô Ba lưu lạc, Bội thê thiên xử, Hạng Võ biệt Ngu Cơ và Nguyệt Kiều xuất gia đã góp phần đưa tích truyện quen thuộc lên sân khấu mới.

Ở Trần Phong Sắc, việc soạn tuồng luôn gắn với mục đích truyền đạt đạo lý và mở rộng khả năng tiếp nhận văn chương của công chúng. Ông giúp cải lương sớm có một nền tảng kịch bản tương đối hoàn chỉnh, thay vì chỉ dừng ở các bài ca ra bộ rời rạc.

Dấu ấn của người mở đường

Trần Phong Sắc qua đời năm 1928 trong một vụ hỏa hoạn tại nhà riêng. Di sản của ông vẫn là một phần quan trọng trong lịch sử hình thành sân khấu cải lương Nam Bộ.

Cập nhật gần nhất: 01/11/2026