Trần Quang Quờn

Kinh lịch Quờn và tình yêu âm nhạc

Trần Quang Quờn sinh năm 1875 tại làng Thiềng Đức, Vĩnh Long. Ông xuất thân trong gia đình nhà Nho, học chữ Hán và từng làm Kinh lịch tại tòa án, công việc dịch văn bản từ chữ Hán sang chữ Việt. Bên cạnh nghề nghiệp, ông nổi tiếng là người am hiểu cầm, kỳ, thi, họa và đặc biệt say mê cổ nhạc.

Trần Quang Quờn chơi được nhiều nhạc cụ, trong đó có đàn kìm, đàn tỳ và đàn tranh. Ông học hỏi từ các danh sư, rồi tự nghiên cứu cách đặt lời, chọn chữ và điều chỉnh giai điệu sao cho phù hợp với tiếng Việt. Những bài Tứ đại oán và Văn Thiên Tường của ông được giới tài tử sử dụng rộng rãi.

Tư duy đổi mới trong âm nhạc cổ truyền

Không bằng lòng với việc chỉ lặp lại bài bản cũ, ông thành lập Hội nghiên cứu và sáng chế thời nhạc năm 1915. Trong bản thảo Morden musique, Trần Quang Quờn đặt vấn đề chọn lọc, sửa đổi và phát triển âm nhạc dân tộc để phù hợp với đời sống mới mà vẫn giữ nền tảng âm điệu truyền thống.

Những suy nghĩ ấy cho thấy ông không chỉ là người sáng tác mà còn là một nhà tư tưởng âm nhạc. Ông muốn cổ nhạc Việt Nam có sức sống rộng hơn, được nghiên cứu có hệ thống và có thể đối thoại với âm nhạc của các dân tộc khác.

Một di sản tài tử

Trần Quang Quờn qua đời năm 1946. Những bài bản và quan niệm nghiên cứu của ông tiếp tục được nhắc đến trong lịch sử đờn ca tài tử và cải lương như dấu ấn của một trí thức Nam Bộ giàu tâm huyết.

Cập nhật gần nhất: 01/11/2026