Trần Văn Trạch

Một “quái kiệt” của sân khấu miền Nam

Trần Văn Trạch, tên thật là Trần Quang Trạch, sinh năm 1924 tại vùng Đông Hòa, Mỹ Tho. Ông trưởng thành trong một gia đình có truyền thống âm nhạc, là em của nhà nghiên cứu âm nhạc Trần Văn Khê và sớm được tiếp xúc với cả nhạc cổ truyền lẫn tân nhạc. Từ nền tảng ấy, ông phát triển một phong cách nghệ thuật rất riêng: hóm hỉnh nhưng không dễ dãi, gần gũi với đời sống mà vẫn giàu khả năng trình diễn.

Từ cuối thập niên 1940, Trần Văn Trạch gây chú ý bằng các tiết mục hoạt náo, kể chuyện và ca hát. Giọng miền Nam mộc mạc, cách phát âm tự nhiên cùng khả năng bắt chước âm thanh và tạo tình huống giúp ông nhanh chóng trở thành gương mặt đặc biệt của các sân khấu và chương trình phát thanh. Ông cũng là một trong những người góp phần phổ biến mô hình “đại nhạc hội”, kết hợp ca, vũ, nhạc, kịch và nhiều tiết mục giải trí trong cùng một chương trình.

Những ca khúc như Cái tê-lê-phôn, Chuyến xe lửa mùng 5, Cái đồng hồ tay, Anh chàng thất nghiệp, Cây bút máy và Đừng có lo cho thấy khả năng biến những chuyện rất đời thường thành tiếng cười có duyên. Bên cạnh mảng hài hước, ông còn được nhớ đến qua Chiến xa Việt Nam và đặc biệt là Xổ số kiến thiết quốc gia, ca khúc từng vang lên đều đặn trước các buổi xổ số trong nhiều năm.

Trần Văn Trạch không chỉ đứng trên sân khấu mà còn tham gia điện ảnh, tổ chức ban nhạc và đưa nhiều hình thức trình diễn mới đến với công chúng. Sau năm 1975, ông sang Pháp sinh sống và tiếp tục hoạt động nghệ thuật trong cộng đồng người Việt. Ông qua đời tại Paris ngày 12 tháng 4 năm 1994, để lại hình ảnh một nghệ sĩ tự do, sáng tạo và có ảnh hưởng đặc biệt đến đời sống giải trí Việt Nam thế kỷ XX.

Cập nhật gần nhất: 01/11/2026